Rower elektryczny 25 km/h – dlaczego wspomaganie przestaje działać?

Dlaczego rower elektryczny wspomaga tylko do 25 km/h?

Zgodnie z polskim Prawem o ruchu drogowym rower może być wyposażony w pomocniczy napęd elektryczny uruchamiany naciskiem na pedały. Jego napięcie nie może przekraczać 48 V, a znamionowa moc ciągła – 250 W. Moc wspomagania ma stopniowo maleć i spaść do zera po przekroczeniu 25 km/h.

Podobną zasadę znajdziemy w przepisach unijnych. W przypadku rowerów ze wspomaganiem pedałowania o maksymalnej ciągłej mocy znamionowej do 250 W silnik przestaje wspomagać, gdy rowerzysta przestaje pedałować. Wspomaganie jest też stopniowo ograniczane wraz ze wzrostem prędkości i ostatecznie zanika przy granicy 25 km/h.

Ograniczenie dotyczy więc pracy silnika, a nie tego, jak szybko może poruszać się rower.

Co dzieje się po przekroczeniu 25 km/h?

Nic gwałtownego. Rower nie hamuje nagle tylko dlatego, że na liczniku pojawiło się 26 km/h. Silnik przestaje Cię wspomagać. Od tego momentu prędkość utrzymujesz pracą własnych nóg albo dzięki rozpędowi, na przykład podczas zjazdu. Jeśli masz wystarczająco dużo siły i odpowiednie przełożenie, możesz pedałować dalej i jechać szybciej.

Wspomaganie nie znika jak po naciśnięciu włącznika. Jego moc jest stopniowo ograniczana, dzięki czemu przejście między jazdą ze wspomaganiem i bez niego jest płynniejsze. Taki sposób działania wynika również z samej definicji prawnej roweru ze wspomaganiem elektrycznym.

Czy rowerem elektrycznym można jechać szybciej niż 25 km/h?

Tak. To chyba najczęstsze nieporozumienie związane z e-bike'ami. Prędkość 25 km/h nie jest elektronicznym ogranicznikiem całego roweru. Możesz rozpędzić rower powyżej 25 km/h, pedałując. Na zjeździe również możesz bez problemu przekroczyć tę wartość. Po prostu robisz to bez pomocy silnika. Pod tym względem e-bike zachowuje się jak zwykły rower.

Dlaczego po 25 km/h rower elektryczny wydaje się cięższy?

Do 25 km/h część pracy wykonuje za Ciebie napęd elektryczny. Gdy wspomaganie zanika, całą moc potrzebną do dalszego rozpędzania lub utrzymania wysokiej prędkości musisz wygenerować sam.

Do tego wiele e-bike'ów jest cięższych od klasycznych rowerów. Dochodzą bateria, silnik i pozostałe elementy instalacji elektrycznej. Jeśli jedziesz na mocnym poziomie wspomagania, różnica będzie jeszcze bardziej odczuwalna – chwilę wcześniej silnik wykonywał sporą część pracy, a po przekroczeniu granicy już tego nie robi. Dlatego można mieć wrażenie, że rower nagle zrobił się ciężki. Nie hamuje, a po prostu przestał Cię wspomagać.

Czy każdy e-bike zachowuje się tak samo przy 25 km/h?

Zasada jest ta sama – wspomaganie musi przestać działać po przekroczeniu ustawowej granicy, ale samo przejście może być odczuwalne inaczej w różnych rowerach.

Znaczenie mają m.in. rodzaj napędu, wybrany poziom wspomagania, a także masa i konstrukcja roweru.

Jeżeli jedziesz spokojnie w trybie Eco, moment zaniku wspomagania może być prawie niezauważalny. Przy mocniejszym trybie różnica pomiędzy jazdą ze wsparciem silnika i bez niego będzie łatwiejsza do wyczucia.

Na sposób działania wspomagania wpływa również konstrukcja napędu – więcej na ten temat piszemy w poradniku „Silnik centralny czy w piaście?”.

A co z rowerami elektrycznymi do 45 km/h?

Na rynku są również szybsze konstrukcje, określane najczęściej jako speed pedelec lub S-pedelec, których wspomaganie może działać powyżej 25 km/h. Choć wyglądają jak rowery elektryczne i mają pedały, w Polsce nie są traktowane jak zwykłe rowery, jeśli nie spełniają ustawowej definicji roweru.

S-pedelec ze wspomaganiem do 45 km/h nie spełnia w Polsce definicji zwykłego roweru elektrycznego. W zależności od parametrów i homologacji taki pojazd może należeć do kategorii pojazdów L, np. motorowerów, i podlegać innym wymaganiom niż standardowy e-bike.

Jeżeli S-pedelec jest homologowany jako motorower, wymaga rejestracji i tablicy rejestracyjnej oraz obowiązkowego ubezpieczenia OC. Do kierowania motorowerem potrzebne są odpowiednie uprawnienia – podstawową kategorią prawa jazdy przewidzianą dla motoroweru jest AM, a podczas jazdy obowiązuje kask. Motorowerem nie można również korzystać z drogi dla rowerów tak jak zwykłym e-bike'em.

Dlatego różnica między wspomaganiem do 25 a do 45 km/h nie sprowadza się wyłącznie do prędkości. Standardowy e-bike spełniający definicję roweru może być użytkowany jak zwykły rower - bez rejestracji, tablicy rejestracyjnej i obowiązkowego OC. S-pedelec kwalifikowany jako motorower podlega już przepisom dotyczącym motorowerów.

Czy można zdjąć ograniczenie 25 km/h?

To samo rozróżnienie jest ważne przy przerabianiu zwykłego e-bike'a. Jeśli po modyfikacji napęd nadal wspomaga powyżej 25 km/h, pojazd przestaje spełniać ustawową definicję roweru. Ale nie oznacza to, że taki przerobiony e-bike staje się automatycznie legalnym motorowerem.

Żeby pojazd mógł być legalnie użytkowany jako motorower na drogach publicznych, musi spełniać wymagania przewidziane dla tej kategorii i umożliwiać m.in. jego rejestrację. Samo zdjęcie ograniczenia z seryjnego e-bike'a tego nie załatwia.

Ponadto modyfikacja może mieć też konsekwencje techniczne, wpływać na diagnostykę systemu czy warunki gwarancji producenta. 

25 km/h to limit wspomagania, nie prędkości roweru

Najważniejsze jest więc rozróżnienie dwóch rzeczy: standardowy e-bike może jechać szybciej niż 25 km/h, ale powyżej tej prędkości silnik nie może już pomagać. Możesz dalej pedałować, rozpędzić się na zjeździe i jechać tak szybko, jak pozwalają warunki oraz Twoje możliwości.

Granica 25 km/h nie jest zatem ograniczeniem prędkości samego roweru. To jeden z warunków, dzięki którym e-bike spełniający pozostałe wymagania jest w Polsce traktowany jak rower i może być użytkowany na takich samych zasadach jak rower bez wspomagania.

Zobacz też: Jaka pojemność baterii w rowerze elektrycznym? 400, 500, 625 czy 750 Wh?

Źródła

Prawo o ruchu drogowym, art. 2 pkt 46 i 47 – definicje motoroweru i roweru, w tym roweru wyposażonego w pomocniczy napęd elektryczny.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 – zasady dotyczące rowerów ze wspomaganiem pedałowania oraz klasyfikacja pojazdów kategorii L1e, w tym L1e-A i L1e-B.

Gov.pl – rejestracja pojazdu – informacje administracyjne dotyczące obowiązku rejestracji pojazdów podlegających rejestracji.